EUDR Kapsamı: Ürünlerinizin Düzenlemeye Tabi Olup Olmadığını Belirleme

Öncelikle AB Ormansızlaşma Tüzüğü kapsamında ürünlerinizin şu belgede yer alıp almadığını belirleyin: kontrol listesi. Bu makale EUDR'nin kontrol kapsamınıayrıntılı olarak açıklayarak EUDR uyum zorluklarını güvenle ele almanıza yardımcı olur. Ayrıntılara bakalım!

EUDR Hangi Emtialara Uygulanır?

AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR) önceki AB Kereste Tüzüğü'nün (EUTR) yerini alır ve kapsamı keresteden toplam 7 ana emtia kategorisine genişletir: sığır, kakao, kahve, yağ palmiyesi, kauçuk, soya ve odun ile bunlardan elde edilen ilgili ürünler (çikolata, lastik, stearik asit vb.).

EUDR Ek I, kontrol edilen emtiaların adlarını (türetilmiş ürünler dahil) ve ilgili HS kodlarını açıkça listeler; böylece hassas düzenlemeyi ve işletmelerin ürünleri kolayca belirleyip beyan etmesini sağlar.

Ek I'deki Tüm Ürünler EUDR Kontrolüne Tabi midir? İstisnalar Var mıdır?

Ek I'de listelenmeyen ürünler kesinlikle EUDR kontrolüne tabi değildir. İçerikleri Ek I'de listelense bile ürünler bu Tüzüğe tabi olmaz. Örneğin sabun, Ek I'de listelenen yağ palmiyesi içerse de bu Tüzüğe tabi değildir.

Ek I'de listelenen ürünler ilgili 7 emtia kategorisinden üretilmemişse EUDR'ye tabi değildir. Örneğin HS Kodu 9401 20 (motorlu taşıt koltukları) Ek I'de yer alır; ancak bu koltuklar suni deriden veya odun dışındaki hammaddelerden yapılabilir. Bu durumda yalnızca ahşap motorlu taşıt koltukları Tüzüğe tabidir. Başka bir örnek, Ek I'de listelenen HS Kodu 4011 10'dur (motorlu taşıtlar için yeni kauçuk pnömatik lastikler); yalnızca doğal kauçuktan yapılmış lastikler bu Tüzüğe tabidir.

Bambu Ürünleri EUDR'ye Tabi midir?

EUDR Madde 1(1), Tüzükteki “ilgili ürünlerin” yalnızca listelenen yedi “ilgili emtia” kategorisini içeren veya bunlardan yapılan ürünler olduğunu belirtir: sığır, kahve, kakao, yağ palmiyesi, kauçuk, soya ve odun.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) açıklayıcı notlarına göre bambu, odun dışı orman ürünü olarak sınıflandırılır ve bu nedenle EUDR'de belirtilen “odun” kapsamına girmez.

EUDR Madde 2(2)'deki tanım da Ek I'deki HS kodlarının yalnızca Tüzüğün fiilen kapsadığı ürünleri belirlemek için kullanıldığını açıkça belirtir. Bambu “odun” olarak tanımlanmadığından, yalnızca bambudan yapılan ürünler, HS kodları bazı yönlerden odun ürünlerinin kodlarıyla örtüşse bile EUDR'ye tabi değildir.

EUDR, AB İçinde Üretilen Ürünleri de Düzenler mi?

Bir ürün EUDR kapsamına giriyorsa, yani Ek I'deki mallar ve bunların türevleri arasındaysa, nihayetinde AB pazarına arz edilmesi veya AB'den ihraç edilmesi koşuluyla, üretildiği ülkeden bağımsız olarak Tüzüğe uymalıdır.

AB'ye İthal Edilen Ürünler Az Miktar veya Düşük Değer Nedeniyle EUDR'den Muaf mıdır?

AB pazarına ithal edilen, AB pazarı içinde daha sonra dağıtılan veya AB'den ihraç edilen, Ek I'de listelenen ve yedi emtia kategorisinden bileşenler içeren her ürün, miktarı veya değeri ne olursa olsun EUDR'ye tabi olacaktır.

Ambalaj İçin Kullanılan Odun ve Kâğıt EUDR'ye Tabi midir?

Piyasaya arz edilen başka bir ürünü desteklemek, korumak veya taşımak için özel olarak kullanılan ambalaj malzemeleri bu Tüzüğe tabi değildir.

Bu durum şöyle anlaşılabilir:

Ambalaj bağımsız bir emtia olarak satılıyor veya ihraç ediliyorsa:

Örneğin bir parti boş ahşap paleti ayrı satmanız veya ambalaj için bir rulo kâğıt ihraç etmeniz. Bu durumlarda odun ve kâğıdın kendisi bağımsız “ürünler” sayılır ve Tüzüğe tabi olarak gerekli özen yükümlülüğü doğurur.

Ambalaj ana ürünün bir aksesuarı olarak kullanılıyorsa:

Örneğin bir parti kahve çekirdeğini taşımak için ahşap palet veya çikolata ürünlerini koymak için karton kutu kullanılması. Bu durumlarda ambalajın HS kodu ne olursa olsun (örneğin HS 4415 veya HS 48), başka bir ana ürünü “desteklemek, korumak veya taşımak” için özel olarak kullanıldığı sürece Tüzüğe tabi değildir.

Değerlendirmenin Anahtarı Gümrük Sınıflandırması İlkeleridir

Bir ürün ithal veya ihraç edilirken ambalaj malzemeleri ayrı sınıflandırılmak yerine taşıdıkları ana ürünle aynı HS kodunda sınıflandırılıyorsa, o ürünü desteklemek, korumak veya taşımak için “özel olarak ambalaj malzemesi olarak kullanılmış” sayılırlar.

Ayrıca Avrupa Komisyonunun önerdiği yetki devrine dayanan bir düzenleme taslağı; kullanım kılavuzları, bilgi broşürleri, ürün katalogları, pazarlama malzemeleri ve etiketler gibi başka ürünlere eşlik eden belgelerin de bu muafiyete girmesini önerir. Ancak bağımsız emtia olarak satılan, piyasada bulundurulan veya ayrı ihraç edilen belgeler bunun dışındadır.

Geri Dönüştürülmüş Kâğıt veya Karton Gibi Atıktan Geri Kazanılmış Ürünler EUDR'ye Tabi midir?

Ek I, tamamen kullanım ömrü bitmiş ve aksi hâlde atık olarak atılacak malzemelerden üretilen, yani yalnızca geri dönüştürülmüş “atıktan” yapılan bir emtianın Tüzüğe tabi olmadığını ve herhangi bir yükümlülük gerektirmediğini açıkça belirtir.

Ancak bir ürün az miktarda dahi geri dönüştürülmemiş, yani birincil malzeme içeriyorsa (örneğin dayanıklılığı artırmak için eklenen az miktarda birincil kâğıt hamuru), Tüzüğe tamamen uymalı ve bu geri dönüştürülmemiş malzemelerin asıl kaynağına kadar izlenebilirliği sağlamalıdır.

Ek I ayrıca, genel olarak üretim süreçlerinde oluşan yan ürünlerin Tüzüğe tabi olduğunu belirtir. Örneğin kereste fabrikalarında asıl amaç olmayan, odun yongası gibi tesadüfi üretim çıktıları düzenlemeye tabidir. Dolayısıyla odun yongası kullanarak başka ürünler üretirseniz, o ürünler de düzenlemeye tabi olacaktır.

Özetle: tamamen 100% geri dönüştürülmüş atıktan üretilen ürünler genellikle düzenlemeye tabi değildir. Ancak birincil malzeme eklenir eklenmez Tüzüğe uyulması ve kaynağın izlenmesi gerekir.

Numuneler ve Muayene, Analiz veya Test İçin Kullanılan Ürünler EUDR'ye Tabi midir?

Avrupa Komisyonunun önerdiği yetki devrine dayanan düzenleme taslağına göre birkaç muafiyet durumu vardır:

• Sipariş almak için kullanılan az miktardaki numuneler: değeri ve miktarı ihmal edilebilir düzeydeyse, yalnızca sipariş almak amacıyla ürün türlerini göstermek için sağlanıyorsa ve sunumları ile miktarları bu amaç dışında kullanım veya tüketimi dışlıyorsa, bu numuneler Tüzüğe tabi değildir.

• Muayene, analiz veya test için kullanılıp tamamen tüketilen veya imha edilen ürünler: bu, bileşimlerini, kalitelerini veya diğer teknik özelliklerini belirlemek üzere muayene, analiz veya test için alınan ürünlere de uygulanır. Temel koşul, ürünlerin tüm muayene, analiz veya test sürecinde tamamen tüketilmesi ya da imha edilmesidir.

Somut örneklerle açıklamalar:

• Lastik testi: örneğin bir tedarikçi, kalite ve dayanıklılık testi için bir araç üreticisine bir parti lastik gönderir ve lastikler test sırasında tamamen aşınır veya imha edilir. Bu durumda test için kullanılan lastik numuneleri düzenlemeye tabi değildir.

• Yeni hammaddelerin duyusal değerlendirmesi veya kalite testi: başka bir örnek, tedarikçinin bir gıda üreticisine duyusal değerlendirme ya da kurum içi kalite ve gıda güvenliği testleri için az miktarda yeni içerik (kakao veya kahve çekirdeği gibi) göndermesi ve bu içeriklerin analiz ile testte tamamen kullanılmasıdır. Böyle açık sözleşme düzenlemeleri ve amaçları altında ne tedarikçinin ne de gıda üreticisinin bu numuneler için gerekli özen yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekir.

• Sınır durumlara dikkat: bir kahve şirketi, yeni bir üretim bölgesinden aynı bölgeye büyük sipariş verip vermemeye karar vermek amacıyla, yalnızca kurum içi kullanım ve tüketim (örneğin tadım) için az miktarda kahve çekirdeği numunesi ithal ederse, bu numuneler yukarıdaki muafiyete girmeyebilir. Çünkü sıkı bir analiz veya test sürecinde tamamen tüketilmiyor ya da imha edilmiyorlardır ve uyum gereklilikleri hâlâ uygulanabilir.

Kısacası, muafiyetin özü, numunelerin fiilî tüketim olmadan yalnızca pazarlama gösterimi için kullanılması ya da sıkı test süreçlerinde tamamen tüketilmesidir.

Bir Ürün Doğrudan Satış Yerine Kiralama Yoluyla Sağlanırsa EUDR'ye Tabi midir?

İlgili ürün yalnızca kiralanıyor veya benzer sözleşme düzenlemeleriyle, örneğin ödünç olarak sağlanıyorsa, hukuken mülkiyet veya başka herhangi bir ayni hak devri içermediği sürece genellikle “piyasaya arz edilmiş” ya da “piyasada bulundurulmuş” sayılmaz ve dolayısıyla bu Tüzüğe tabi değildir.

Örneğin AB'deki A şirketi (KOBİ olmayan), gerekli özeni tamamlayıp DDS sunmuş AB'li B üreticisinden ahşap mobilya satın alır. A şirketi daha sonra bu mobilyayı bir süre için AB içindeki başka müşterilere kiralar, geri alır ve yeniden kiralarsa, yalnızca kiralama yapıp mülkiyeti devretmediğinden EUDR yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda değildir.

Ancak burada kritik bir istisna ve açıklama vardır:

AB pazarında hâlihazırda serbest dolaşımda bulunan ve gümrük prosedürleriyle “ihracat” olarak tanımlanan her ürün, AB'den kiralama biçiminde ihraç edilen ürünler de açıkça dahil olmak üzere, “piyasaya arz edilmiş” sayılır ve Tüzüğe tabi olur.

Bu, AB içindeki mülkiyet devri içermeyen kiralama genellikle düzenlenmese de ürünü kiralama biçiminde AB dışındaki bir ülkeye ihraç ederseniz, işlemin düzenlemeye tabi bir “piyasaya arz” sayılacağı ve ilgili gerekli özen yükümlülüklerini doğuracağı anlamına gelir.

Dolayısıyla belirleyici nokta, kiralamanın AB sınırlarını aşıp aşmadığı veya fiilî mülkiyet devri içerip içermediğidir.

Bir Şirket EUDR Kapsamındaki Ürünlerde Birden Çok İç İşleme Aşaması Yürütürse Gerekli Özeni Ne Zaman Yerine Getirmelidir?

Tüzük, gerekli özen yükümlülüklerinin ve DDS sunumunun yalnızca sizin, yani aynı şirketin, işlediği nihai “ilgili ürün” ilk kez piyasaya arz edildiğinde gerekli olduğunu belirtir. Ürün şirketinizden çıkmadığı ve piyasaya arz edilmediği sürece tüm ara iç işleme aşamaları ayrı gerekli özen veya DDS sunumu gerektirmez.