Vietnam, Kozmetik Reklamlarında Ön Onayı Kaldırarak Piyasa Sonrası Gözetime Geçiyor

Giriş

Vietnam kozmetik pazarı 2026 yılında kurumsal dönüşüm açısından önemli bir döneme girmiştir. Vietnam Sağlık Bakanlığı (MOH) ve bağlı Vietnam İlaç İdaresi (DAV), uzun süre kozmetik reklamlarında sıkı bir ön onay sistemi uygulamış; işletmelerden herhangi bir pazarlama materyalini yayımlamadan önce “Reklam İçeriği Teyidi” almalarını istemiştir. Ancak küresel dijital ekonominin hızla büyümesi ve Vietnam hükümetinin idari süreçleri basitleştirme ve piyasa verimliliğini artırma hedefiyle, düzenleyici çerçeve köklü biçimde değişmiştir.

12 Şubat 2026 tarihinde, Vietnam'da MOH, 03/2026/TT-BYT sayılı Genelgeyiyayımlamıştır. 15 Şubat 2026 tarihinden itibaren işletmelerin ürün pazarlamasından önce yerel sağlık birimlerine reklam kaydı sunması gerekmemektedir. Genelge, yıllardır uygulanan kozmetik reklamlarına ilişkin ön izin şartını kaldırarak yerine “piyasa sonrası gözetim” odaklı dinamik bir yönetişim sistemi getirmiştir. Bu, ürün veya reklam piyasaya çıktıktan sonra yapılan düzenleyici izleme ve yaptırımı ifade eder.

Aynı zamanda Vietnam hükümeti, 342/2025/ND-CP sayılı Kararnameyi 26 Aralık 2025 tarihinde yayımlamış ve bu Kararname de 15 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Hükümet düzeyindeki bu belge, 09/2015/TT-BYT sayılı Genelgeninyürürlükten kaldırılması için üst düzey hukuki dayanak sağlar. “Özel ürün reklamlarının onay alması gerektiği” yönündeki yasal şartı temelden kaldırırken dijital reklam teknolojilerine ilişkin kurallar getirir ve sosyal medya etkileyicilerinin, yani kanaat önderlerinin ve etkili tüketicilerin (KOLs/KOCs) hukuki sorumluluklarını açıkça tanımlar.

Önceki Reklam Ön Onay Sistemi (XNQC) Nasıl İşliyordu?

Yeni düzenlemeler yürürlüğe girmeden önce Vietnam'daki kozmetik reklamları, 181/2013/ND-CP sayılı Kararname ve 09/2015/TT-BYT sayılı Genelgeyle sıkı biçimde düzenleniyordu. Sistemin merkezinde “Reklam İçeriği Teyidi” (XNQC) bulunuyordu.

Ön onay; televizyon, radyo, gazeteler, web siteleri, Facebook ve TikTok gibi sosyal medya platformları ile seminer ve yeni ürün tanıtımı gibi halkla ilişkiler etkinlikleri dahil hemen tüm ana mecraları kapsıyordu. İşletmeler herhangi bir reklam veya iletişim yayımlamadan önce sağlık makamlarından yazılı teyit almak zorundaydı. Başvuru sahipleri, başvuru formu, geçerli kozmetik bildirim alındısı, reklam taslağı ve iddiaları destekleyen ek belgeleri sunmalıydı. Sağlık makamı, eksiksiz dosyayı aldıktan sonra 10 iş günü içinde görüşünü bildiriyordu. Bu nedenle şirketler çoğu zaman üç ila dört hafta veya daha uzun bekliyor, ürün iddiası ya da bilgisindeki herhangi bir değişiklik tüm sürecin yeniden başlamasına yol açabiliyordu.

Önceki XNQC Onay Sisteminin Temel Sınırlılıkları

Ön onay sistemi bazı yanlış bilgileri kaynağında süzse de önemli olumsuz etkiler de yaratıyordu:

· Pazarlama Zamanlamasında Gecikme: kozmetik sektöründe pazarlama çok hızlı ilerler. Haftalar süren onay ve olası düzeltmeler, markaların pazar eğilimlerini sıkça kaçırmasına yol açıyordu.

· Ağır İdari Yük: büyük işletmeler yılda binlerce reklam materyali işliyordu. Küçük değişiklikler yeniden onay gerektirebiliyor, büyük idari ve iş gücü maliyetleri doğuruyordu.

· Uyum Yanılgısı: işletmeler XNQC almanın mutlak uyum anlamına geldiğini düşünüyor, bu nedenle Ürün Bilgi Dosyası'ndaki (PIF) etkinlik kanıtlarının dinamik yönetimini ihmal ediyordu. PIF, kozmetiğin formülasyonu, güvenliliği ve iddialarını ayrıntılandıran kapsamlı teknik dosyadır.

Yeni Düzenlemelerin Yorumu: Vietnam'ın Piyasa Sonrası Gözetiminde İşletmelerin Uyum Şartları

03/2026/TT-BYT sayılı Genelge ile 342/2025/ND-CP sayılı Kararnamenin eş zamanlı uygulanmasıyla piyasa sonrası uyum sorumluluğu tamamen işletmelere geçmiştir.

Zorunlu Bilgilendirme Unsurları

342/2025/ND-CP sayılı Kararnamenin 4. maddesine göre kozmetik reklamları artık ön onay gerektirmese de aşağıdaki bilgileri zorunlu olarak içermeli ve bu bilgiler ürün bildirim belgeleriyle tutarlı olmalıdır:

• Ürünün adı;

• Reklam içeriğinin bildirilen ürün sınıfı ve işleviyle tamamen örtüşmesi;

• Ürünü piyasaya sunmaktan sorumlu kuruluş veya kişinin adı ve adresi;

• Gerekli uyarı bilgileri.

Yanıltıcı “Tıbbi” İddialara ve Mesleki Desteklere Kesin Yasak

Ön onay kaldırılsa da düzenlemeler kozmetik reklamlarının “kozmetik ile ilaç arasındaki sınırı” aşmasını kesin biçimde yasaklamaktadır.

İlaç İzlenimi Verme Yasağı: tüketiciyi kozmetiğin ilaç olduğuna inandıran “tedavi”, “tamamen ortadan kaldırma” veya “iyileştirme” gibi kelime veya biçimlerin kullanılması kesinlikle yasaktır.

Tıbbi Görsel Yasağı: sağlık kuruluşlarının, doktorların, eczacıların veya diğer sağlık personelinin görüntülerinin, adlarının ya da yazılarının reklamlarda tanıtım amacıyla kullanılması kesinlikle yasaktır.

Dijital/Çevrim İçi Reklamlar İçin Teknik Uyum Rehberi: “5 Saniye Kuralı”

342 sayılı Kararname, internet ve sosyal medya reklamları için 5 saniye sınırı gibi zorunlu teknik standartlar getirir: çevrim içi video veya animasyon reklamlarının zorunlu izlenme süresi 5 saniyeyi aşamaz. 5 saniye sonra “atla” veya “kapat” düğmesi sunulmalıdır. Kapatma işlevi “tek tıklamayla etkili” olmalıdır. Çok katmanlı yönlendirmeler veya gizli düğmelerle reklamı kapatmanın engellenmesi kesinlikle yasaktır. Daha önce Vietnam'da yaygın olan 15, hatta 30 saniyelik atlanamayan reklamlar, 15 Şubat 2026 tarihinden sonra yasa dışı kabul edilmektedir.

Yeni Düzenlemelerin Yorumu: Uygunsuz Reklamlarda Piyasa Sonrası Denetim ve Yaptırımlar

Vietnam MOH ve ilgili kurumlar, bu şartları piyasa sonrası örneklem kontrolleri, PIF incelemeleri ve tüketici şikâyeti soruşturmalarıyla denetler. İhlal edenler bildirim numarasının iptali, zorunlu ürün geri çağırma ve idari para cezaları gibi yaptırımlarla karşılaşır.

Ayrıca piyasa sonrası gözetim modelinde Vietnam Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı (MCST) ile kamu güvenliği kurumlarına hızlı müdahale yetkisi verilmiştir. Reklam içeriği, yasak içerik, yanlış iddialar veya ulusal güvenlik gibi nedenlerle hukuka aykırı görüldüğünde; reklamveren, reklam hizmeti sağlayıcısı ve platform işletmecisi, yetkili makamın talebini aldıktan sonra 24 saat içinde içeriği silmeli veya engellemelidir.

Vietnam'a İhracat Yapan Kozmetik Şirketleri İçin Uyum Stratejileri: PIF Merkezli Bir Savunma Sistemi

Yeni “piyasa sonrası gözetim” modelinde Vietnam'a ihracat yapan işletmeler, rutin düzenleyici kontroller için şu tedbirleri alabilir:

1. Vietnam'da mesleki yeterliliğe sahip yerel ürün sorumlusu veya üçüncü taraf atamak: uyum odağı idari onaydan piyasa sonrası gözetime hazırlığın güçlendirilmesine kayarken, uyum yetkinliğine sahip yerel ortak kritik önem taşır. Ortak, markanın tüm çevrim içi ve çevrim dışı reklamlarını inceleyebilir ve düzenleyici sorulara açıklama sunabilir.

2. PIF'i Eksiksiz Hale Getirmek: Ürün Bilgi Dosyası'ndaki etkinlik kanıtlarının yeterli, gerçek ve her an denetime hazır olmasını sağlamak. Her reklam iddiası PIF'teki ilgili test raporuyla desteklenmelidir. Reklamda “7 günde görünür sonuç” veya “dermatologlar tarafından test edilmiştir” deniyorsa PIF, ilgili klinik deney verilerini, duyusal değerlendirme raporlarını veya üçüncü taraf laboratuvar sertifikalarını içermelidir.

3. KOL ve Canlı Yayın Kontrolü: KOLs/KOCs ile ortak hukuki sorumluluk mekanizması kurmak. İş birliği yapılan KOL'leri ve canlı yayın metinlerini önceden incelemek için kurum içi uyum kılavuzu hazırlamak. Çeviri sorunlarından kaynaklanan yanlış terim kullanımları dahil mutlak ifadelerden ve yasak tıbbi kelimelerden kaçınmak.

4. Düzenleyici Etkileşim: 24 saatlik yanıt mekanizması kapsamında markalar DAV ve MCST gibi yerel Vietnam makamlarıyla etkin iletişim kanalları kurmalıdır. Çevirinin yanlış yorumlanması nedeniyle teknik ihlal oluştuğunda, marka yerel ortağı üzerinden hızla açıklama sunabilmeli ve daha hafif muamele görmek için sorunu derhal düzeltebilmelidir.

Geleceğe Bakış: 2026 Reformu Vietnam Kozmetik Pazarının Geleceği İçin Ne İfade Ediyor?

Vietnam'ın 2026 kozmetik mevzuatı reformu, “verimlilik” ve “sorumluluğu” yeniden dağıtarak işletmelerin uyum becerilerinin gerçek anlamda sınanacağı yeni bir başlangıç oluşturur. Ön kayıt şartının kaldırılması markaların pazarlama yaratıcılığını serbest bırakır ve yeni ürünlerin pazara çıkış süresini kısaltır. Ancak piyasa sonrası gözetim, mevzuat boşluklarından yararlanma zihniyetini terk edip sağlam uyuma daha fazla yatırım yapmayı gerektirir.

Gelecekte rekabet yalnızca ürün gücüne değil, uyum tepkisi kapasitesine de dayanacaktır. Yerel profesyonel kaynakları derinlemesine bütünleştiren, dijital uyum yönetimi süreçleri kuran ve titiz, bilimsel iddialara bağlı kalan markalar Vietnam kozmetik tüketici pazarında istikrarlı ve uzun vadeli başarı sağlayabilecektir.

Daha fazla bilgi ve sorularınız için bizimle iletişime geçin. E-posta: customer@reach24h.com.