AB Ormansızlaşma Tüzüğünü (EUDR) Sadeleştirme Önerisi: İşletmelerin Bilmesi Gerekenler
Güncellenme tarihi
Haber Özeti: Hedefli EUDR Sadeleştirme Önlemleri
Avrupa Komisyonu, Brüksel saatiyle 21 Ekim'de bir sadeleştirme önerisi sundu. Önerinin konusu, AB Ormansızlaşma Tüzüğüdür (EUDR).
Revizyon, durum tespiti beyanlarının sunulmasına ilişkin sorumluluk ve yükümlülükleri değiştirerek düzenlemeye tabi işletmelerin uyum sürecini iyileştirmeyi, maliyetleri önemli ölçüde düşürmeyi, bilgi sistemine veri girişi ve idari denetim yükünü azaltmayı amaçlıyor. Bu makale, işletmelere açık rehberlik sağlamak üzere sadeleştirme hükümlerini ve başlıca değişiklikleri sistematik biçimde ele alıyor.
EUDR Kapsamına Yeni Uyum Tarafları Ekleniyor
Operatör; ticari faaliyetleri sırasında ilgili ürünleri AB pazarına arz eden veya AB'den ihraç eden gerçek ya da tüzel kişidir. AB'deki üreticiler, ithalatçılar ve ihracatçılar buna örnektir.
Sadeleştirme önerisi, mevcut düzenleme temelinde küçük ve mikro birincil operatörler ile alt zincir operatörleri kavramlarını getiriyor.
Küçük ve mikro birincil operatörler: kendi ürettikleri veya başka ülkelerden ithal ettikleri düzenleme kapsamındaki ürünleri ilk kez AB pazarına arz eden ya da kendi ürünlerini AB dışına ihraç eden gerçek kişiler veya işletmelerdir. AB'deki küçük ve mikro üreticiler, ithalatçılar ve ihracatçılar buna örnektir.
Alt zincir operatörleri: durum tespiti beyanı veya basitleştirilmiş beyanı verilmiş ürünleri piyasaya arz eden ya da ihraç eden gerçek kişiler veya işletmelerdir. AB'deki üreticiler ve ihracatçılar buna örnektir.
EUDR Uyum Sorumluluklarını Sadeleştiriyor
Üst zincirdeki küçük ve mikro üreticiler, ithalatçılar ve ihracatçılar durum tespiti beyanı sunmak yerine, beyan tanımlayıcısını almak için yalnızca bir defaya mahsus basitleştirilmiş beyan sunar. İlgili ürün bilgileri üye devletlerin veri tabanında zaten bulunuyorsa bilgi sisteminde işlem yapılması gerekmez.
AB'deki alt zincir üreticileri, ihracatçıları, dağıtıcıları ve tacirleri mükerrer durum tespiti beyanı (DDS) sunmak zorunda değildir; bilgi sisteminde hesap açmaları ve ürünün mevcut DDS kaydına sistem içinde atıfta bulunmaları yeterlidir.
Uygulamanın Ertelenmesi
AB'deki küçük ve mikro işletmeler için EUDR'nin zorunlu uygulaması 30 Aralık 2026'ya ertelenmiştir; orta ve büyük işletmeler için tarih 30 Aralık 2025 olarak kalmaktadır.
Öneri kabul edilmezse zorunlu uygulama tarihlerinin mevcut düzenlemeye göre uygulanmaya devam edeceği unutulmamalıdır.
İşletmeler Üzerindeki Etkisi
AB pazarına ihracat yapıyorsanız ve AB'deki müşteriniz, yani ithalatçı, küçük veya mikro işletme niteliğindeyse durum tespiti iş akışı sadeleşecek ve gerekli tedarik zinciri uyum bilgilerini hazırlamak için ek süre sağlanacaktır.
AB'deki müşteriniz orta veya büyük işletmeyse öneri, yaptırımların uygulanması için altı aylık bir geçiş süresi sunuyor. Bununla birlikte olası aksaklıkları, uyumsuzluk risklerini veya cezaları önlemek için tedarik zinciri durum tespitini mümkün olduğunca erken tamamlamak önemini koruyor.
Sonraki Adımlar
Avrupa Parlamentosu ve Konsey, Komisyonun EUDR sadeleştirme önerisini görüşecek ve değişiklikleri 30 Aralık 2025'e kadar resmen kabul edecektir.
Avrupa Parlamentosu ve Konsey sadeleştirme önerisini reddederse EUDR planlanan takvime göre yürürlükte kalacaktır.
Sonuç
Olumlu sadeleştirme önerileri uyum maliyetlerini önemli ölçüde düşürse de ülke içindeki ihracatçı işletmeler, tedarik zinciri verilerinin eksiksizliğini ve bütünlüğünü sağlamak için izlenebilirliği proaktif biçimde yönetmelidir. AB pazarına kesintisiz ve sorunsuz erişim, ancak ürünün kaynağında “ormansızlaşmaya yol açmama” durumunun güvenceye alınmasıyla sağlanabilir.