Endonezya, Helal Olmayan Ürün Etiketlerine İlişkin 2026 Tarihli 3 Sayılı BPJPH Yönetmeliğini Getiriyor

Endonezya zorunlu helal belgelendirmesini uygularken hükûmet helal olmayan ürünlerin tanımlanmasını standartlaştırıyor. Yönetmelik ayrıca Şubat 2026'da yayımlanan ve DTÖ'ye bildirilen Helal Olmadığı Bilgisinin Etiketlenmesi Taslağınıresmen uyguluyor. Taslak, belge alamayan veya helal olmayan içerik ya da üretim süreçleri kullanan ürünler için standart etiketler önermişti.

2026 Tarihli 3 Sayılı BPJPH Yönetmeliğinin Öne Çıkanları

Yönetmelik, yabancı üretici ve yerel işletmelerin pazara girmeden önce bilmesi gereken üç temel değişiklik getiriyor.

Helal olmadığı etiketinin gerekliliğini işletme belirler

Helal belgelendirmesi sertifikasyon değerlendirmesi gerektirirken bir üründe helal olmadığı bilgisi beyanının gerekip gerekmediğini işletme bağımsız olarak belirler ; yönetmelikteki ölçütleri esas alır.

Belirleme şu temellere dayanabilir:

• Ürünün içeriklerinin özellikleri; ve/veya

• Endonezya Helal Ürün Güvencesi Sistemine (SJPH) uymayan üretim süreci.

İşletmeler ürünü pazara sunmadan önce değerlendirmeli ve gerektiğinde uygun helal olmadığı bilgisini göstermelidir.

Helal Olmayan Ürünleri Belirleme Ölçütleri

2026 tarihli 3 sayılı BPJPH Yönetmeliği, hukuki belirliliği artırmak için hangi ürünün helal olmayan sayılacağını içerik ve üretim süreci açısından ayrıntılandırıyor.

İçerik Ölçütleri

Yasaklı kaynaklardan türeyen içerikleri bulunan ürünlerde bu bilginin gösterilmesi gerekebilir. Bunlar:

• Hayvansal kaynaklar;

• Bitkisel kaynaklar;

• Alkol içeren maddeler;

• Mikroorganizmalar;

• Kimyasal, biyolojik veya genetik mühendisliği süreçleriyle üretilen malzemeler;

• İnsan vücudu parçaları; ya da

• Najis (necis) veya mutanajis (necaset bulaşmış) malzemeler.

Her kategori ayrıca ayrıntılandırılır. Örneğin normalde helal bir hayvanın leşinden türeyen içerik, hayvan İslami şartlara göre kesilmeden ölmüşse helal değildir: boğulma (al-munkhaniqah), darbe (al-mawquzah), düşme (al-mutaraddiyah) veya boynuzlanma (al-nathihah). Bu şartlar sığır, manda, deve, keçi, at, tavuk, ördek gibi genelde helal sayılan hayvanlara da uygulanır.

Üretim Süreci Ölçütleri

Üretim süreci şu sisteme uymuyorsa ürün helal olmayan sayılabilir: Helal Ürün Güvencesi Sistemi (SJPH). Tesis, ekipman, depolama, ambalajlama, dağıtım veya servis süreçlerinin yasaklı, necis (najis) ya da necaset bulaşmış (mutanajis) malzemeyle teması veya kirlenmesi buna dâhildir.

Örneğin helal ürün tesis ve ekipmanı yasaklı, necis (najis) veya kirlenmiş (mutanajis) malzemeye temas edip sonrasında SJPH şartlarına göre temizlenmezse ürün helal olmayan sayılabilir. Temas veya çapraz bulaşma önlenmezse işleme, depolama, ambalajlama, dağıtım, satış veya serviste uyumsuzluk oluşabilir.

İçerik ve üretimi kapsayan bu ölçütler, piyasaya arz öncesi helal olmadığı bilgisinin gerekip gerekmediğine daha açık bir çerçeve sağlar.

Standart Helal Olmayan Ürün Etiketleri

Yönetmelik ülke genelinde standart etiket getiriyor; domuz içeren ürünleri başka nedenlerle helal olmayanlardan ayırıyor.

Domuz veya domuz türevi içerik bulunan ürünler beyaz zeminli kırmızı dikdörtgen kutuda domuz simgesiyle birlikte “MENGANDUNG BABI” (Domuz içerir) beyanını göstermelidir.

Diğer yasaklı içerikleri veya uygunsuz üretim süreçleri bulunan ürünler beyaz zeminli standart kırmızı dikdörtgen kutuda “NON HALAL” beyanını göstermelidir.

Yönetmelik, tüm pazardaki tutarlılık için yazı tipi, renk kodları ve görünüme ilişkin teknik şartları da belirler.

Etiketin Yerleştirilmesi

2026 tarihli 3 sayılı BPJPH Yönetmeliği, biçimin yanı sıra bilginin nerede ve nasıl gösterileceğini düzenler.

Etiket şuralara konulabilir:

• Ürün ambalajı;

• Ürünün belirli bölümü; ya da

• Ürün üzerindeki başka bir belirlenmiş yer.

Ambalaj kullanılıyorsa bilgi şu kısımda bulunmalıdır: Tüketicinin aldığı en dış ambalaj.

Etiket ayrıca:

• Orantılı olmalı;

• Açıkça görünür ve kolay okunur yerde bulunmalı;

• Grafik veya ambalaj tasarımıyla örtülmemeli; ve

• Kalıcı, kolay çıkmayan veya zarar görmeyen nitelikte olmalıdır.

Küçük tüketici ürünleri gibi ambalaj alanı sınırlı ürünlerde bilginin görünürlüğü için yönetmeliğin izin verdiği alternatif yöntemler kullanılabilir.

Dökme Ürünlere Ek Şartlar

Perakende ambalajı yerine dökme satılan ürünler için özel şartlar da vardır.

Bu durumda bilgi kaplar, dağıtıcılar veya başka görünür işaretlerde gösterilmelidir. Malzeme üreticisinden alınan üretim akışı, bileşim, Analiz Sertifikaları (CoA), beyan veya eşdeğer belgeler saklanarak yasaklı içerik ya da uygunsuz üretim kanıtlanmalıdır. İşletme belgelerin gerçekliği ve geçerliliğinden sorumludur.

İşletmeler Ne Yapmalı?

Kurallar yürürlükte olduğundan, Endonezya'ya ihracat yapan üreticiler ve ülkede bu ölçütlere uyan ürünleri satan işletmeler kapsamı değerlendirip gerekli uyum adımlarını atmalıdır.

İşletmelere öneriler:

• Yasaklı içerikleri veya Helal Ürün Güvencesi Sistemine (SJPH) uymayan üretimi değerlendirin;

• Zorunlu helal belgesinden muaf olmakla birlikte helal olmadığı bilgisi göstermesi gereken ürünleri belirleyin;

• Beyan, tasarım, renk ve yerleşimi 2026 tarihli 3 sayılı BPJPH Yönetmeliğine uyarlamak için ambalajı inceleyin;

• Gerektiğinde dökme ürünler için akış şeması, bileşim, Analiz Sertifikaları (CoA) veya eşdeğer teknik belgeleri hazırlayın;

• Dolaşımdaki ürünlerin ambalaj ve iç usullerini 12 aylık geçişten yararlanarak güncelleyin;

Sonuç

2026 tarihli 3 sayılı BPJPH Yönetmeliği, zorunlu belgelendirme kapsamını genişletmeden helal olmadığı bilgisinin belirlenmesi ve gösterilmesini standartlaştırır; işletmelere hukuki belirlilik, tüketicilere şeffaflık sağlar.

Yabancı üretici ve mevcut işletmeler kapsamı incelemeli, helal olmayan ürünleri doğru etiketlemeli, belgelerle desteklemeli ve ambalajlarını geçiş süresinde güncellemelidir; uyum yalnızca helal niteliğini belirlemekten ibaret değildir.

Yönetmelik hukuken yürürlükte olsa da BPJPH'nin bilgilendirme çalışmaları yapması bekleniyor ; amaç ek rehberlik ve daha geniş kamu erişimidir. İşletmeler gelişmeleri izleyip uyum için harekete geçmelidir. Erken hazırlık riskleri, olası idari yaptırımları ve pazara erişim kesintilerini azaltır.