KKDIK ve AB REACH: Türkiye REACH Kaydı için Veri Yeniden Kullanım Stratejisi

AB REACH Kaydı Neden KKDIK'nın Yerini Alamaz?

KKDIK, Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması ifadesinin kısaltmasıdır ve yaygın çevirisiyle Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmeliği ifade eder.

KKDIK, yapısı ve teknik yaklaşımı bakımından AB REACH çerçevesiyle büyük ölçüde uyumlu olsa da iki sistem farklı yargı alanlarınaaittir. AB REACH, AB'nin kimyasallara ilişkin düzenleyici çerçevesidir; KKDIK ise Türkiye'de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülür.

Uygulamada bunun anlamı şudur:

• AB REACH kaydı, Türkiye'de otomatik olarak pazara erişim sağlamaz;

• bir AB REACH kayıt numarası, KKDIK kayıt numarası olarak kullanılamaz;

• bir AB REACH dosyası yerel uyarlama yapılmadan Türkiye'nin Kimyasal Kayıt Sistemine doğrudan sunulamaz;

• AB REACH veri erişim hakları, KKDIK'yı veya Türkiye'yi otomatik olarak kapsamaz;

• Türkçe belgeler ve yetkin Türk uzmanların katılımı gerekebilir.

Genel olarak şirketler, Türkiye'de üretilen veya Türkiye'ye ithal edilen maddeler için KKDIK kayıt yükümlülüklerini  yılda bir ton veya üzerimiktarlarda değerlendirmelidir. Belirli tedarik zincirine ve ürün yapısına bağlı olarak kendi halinde maddeler, karışımlardaki maddeler ve eşyalardan salınması amaçlanan maddeler bu kapsama girebilir.

Türkiye dışındaki üreticiler için KKDIK yükümlülükleri genellikle Türkiye'deki ithalatçılar veya bir Türkiye'de Tek Temsilciaracılığıyla yönetilir. REACH24H, şirketlerin pazara erişimini, kayıt planlamasını ve tedarik zinciri kapsamını desteklemek için özel KKDIK Türkiye REACH kaydı ve Tek Temsilci hizmetleri sunar.

KKDIK ve AB REACH: Şirketlerin Gözden Kaçırmaması Gereken Temel Farklar

AB REACH verileri, KKDIK kaydı için önemli bir temel oluşturabilir. Ancak KKDIK uyumu, bir AB dosyasını Türkiye sistemine kopyalamak anlamına gelmez. Şirketlerin yetkili makam, platform, dil, uzman katılımı, SDS gereklilikleri ve veri kullanım yetkisi farklılıklarını dikkate alması gerekir.

KDU, yani Kimyasal Değerlendirme Uzmanı, Türkiye'deki bir kimyasal değerlendirme uzmanını ifade eder. İngilizce bazı uygulamalarda bu rol CAS. AB REACH verileri yeniden kullanılabilse bile yetkin bir Türk uzmanın KKDIK başvurusunun ilgili bölümlerini incelemesi, doğrulaması, uyarlaması veya onaylaması gerekebilir.

AB REACH Verileri KKDIK için Yeniden Kullanılabilir mi?

Birçok durumda AB REACH verileri KKDIK kaydını destekleyebilir. Ancak  “yeniden kullanılabilir” ifadesi “otomatik olarak kabul edilebilir” anlamına gelmez.

KKDIK, AB REACH teknik kavramlarını yakından esas aldığından mevcut AB REACH çalışmaları KKDIK kaydını destekleyebilir. Bunlar fizikokimyasal, toksikolojik ve ekotoksikolojik çalışmaları, sınıflandırma ve etiketleme gerekçelerini, maruz kalma değerlendirme bilgilerini ve kimyasal güvenlik değerlendirmesinin bazı bölümlerini içerebilir.

Şirketler, KKDIK için AB REACH verilerine dayanmadan önce en azından şu soruları değerlendirmelidir:

1. Madde kimliği karşılaştırılabilir mi?    
   Türkiye'deki madde, bileşim, safsızlık profili ve test materyalinin temsil kabiliyeti dahil olmak üzere AB REACH kayıtlı maddeyle karşılaştırılarak değerlendirilmelidir.

2. Veriler ilgili KKDIK tonaj bandını kapsıyor mu?    
   Bir tonaj bandı için yeterli olan veri paketi daha yüksek bir tonaj bandı için yeterli olmayabilir.

3. Çalışma kalitesi kabul edilebilir mi?    
   Şirketler çalışmaların GLP, OECD test kılavuzları veya kabul edilen diğer bilimsel standartlar gibi ilgili kalite beklentilerini karşılayıp karşılamadığını incelemelidir.

4. Erişim Mektubu, KKDIK/Türkiye için kullanıma izin veriyor mu?    
   AB REACH için satın alınan veya erişilen veriler, bu verileri KKDIK için kullanma hakkını otomatik olarak vermez.

5. KDU/CAS uzmanı, verileri ve uyarlama gerekçesini kabul edecek mi?    
   Veri eksiklikleri, çapraz okuma, testten vazgeçme gerekçeleri ve maruz kalmaya dayalı gerekçeler başvurudan önce incelenmelidir.

Planlamanın erken aşamasındaki şirketler için REACH24H'nin  AB REACH kayıt kapsamı ve muafiyetleri konulu makalesi de hangi maddelerin ve tedarik zinciri rollerinin genellikle REACH türü kayıt yükümlülüklerine tabi olduğunu açıklığa kavuşturabilir.

LoA ve Veri Erişim Stratejisi: AB REACH ile KKDIK Arasındaki Temel Köprü

AB REACH verilerinin çoğu  her kayıt ettirenin serbestçe kontrolünde değildir . Veriler lider kayıt ettirene, veri sahibine veya bir konsorsiyuma ait olabilir ya da bunlar tarafından yönetilebilir. AB REACH kapsamında veri paylaşımı, gereksiz testlerden kaçınmayı ve aynı maddenin kayıt ettirenleri arasında maliyet paylaşımını sağlamayı amaçlayan önemli bir mekanizmadır. ECHA ayrıca şu konuda rehberlik sağlar:  REACH kapsamında veri ve maliyet paylaşımı .

KKDIK bakımından şirketler yalnızca verilerin mevcut olup olmadığını sormamalı; aşağıdaki hususu da doğrulamalıdır:  Verileri KKDIK veya Türkiye için kullanmaya yasal haklarının bulunması.

Uygulanabilir bir LoA iş akışı genellikle şunları içerir:

1. AB REACH kayıt durumunu, ortak başvuruyu ve lider kayıt ettiren veya konsorsiyum iletişim bilgilerini doğrulayın.

2. AB REACH kaydındaki madde kimliğini, Türkiye'de kaydedilecek maddeyle karşılaştırın.

3. Mevcut LoA'yı veya veri paylaşım anlaşmasını inceleyerek KKDIK/Türkiye kullanımının kapsanıp kapsanmadığını belirleyin.

4. Gerekirse KKDIK'ya özgü bir LoA veya Veri Erişim Mektubu için müzakere edin.

5. Tonaj bandını, kullanım kapsamını, düzenleyici amacı, kısıtlamaları ve gizlilik şartlarını doğrulayın.

6. Sözleşmeleri, faturaları, yetkilendirme mektuplarını ve iletişim kayıtlarını saklayın.

7. Veri eksikliği analizi, çeviri, CAS incelemesi ve KKS veri girişi gerçekleştirin.

Hem AB REACH hem KKDIK'yı yöneten şirketler için LoA stratejisi daha geniş kayıt bütçesine entegre edilmelidir. REACH24H'nin  AB REACH kayıt maliyetleri rehberi, idari ücretlerin, veri ücretlerinin, test ücretlerinin ve hizmet ücretlerinin genel maliyet planlamasını nasıl etkileyebileceğini açıklar.

Maliyet Optimizasyonu: Tasarruf Nereden Gelebilir?

Verilerin yeniden kullanılması gereksiz tekrarlı testleri azaltmaya yardımcı olabilir; ancak maliyet tasarrufu potansiyeli vaka bazında değerlendirilmelidir.

100–1,000 t/a bandındaki tipik bir organik madde için eksiksiz yeni bir fizikokimyasal, toksikolojik ve ekotoksikolojik veri seti oluşturmak önemli maliyet yaratabilir. Uygun AB REACH verileri mevcutsa ve KKDIK kullanım yetkisi alınabiliyorsa tekrarlı test bütçesi önemli ölçüde azaltılabilir.

Aşağıdaki model yalnızca bütçe planlaması içindir . Bu model sabit fiyat teklifi, hukuki görüş veya garanti edilmiş sonuç değildir.

Uygun durumlarda AB REACH verilerinin yeniden kullanımı, tekrarlı test bütçelerini önemli ölçüde azaltabilir. Yukarıdaki örnekte tekrarlı test maliyetlerindeki potansiyel azalma 80% oranını aşabilir. Ancak gerçek maliyetler madde kimliğine, tonaj bandına, veri sahipliğine, LoA fiyatlandırmasına, veri eksikliklerine, test ihtiyaçlarına, Türkçe çeviri iş yüküne, CAS yorumlarına ve resmi ücretlere bağlıdır.

KKDIK 2026–2030 Takvimi: Geçici Kayıt Bir Muafiyet Değildir

Geçici kayıt, geçiş dönemi uyum düzenlemesiolarak anlaşılmalıdır. Bu düzenleme, kesinlikle KKDIK kayıt yükümlülüklerinden muafiyet olarak yorumlanmamalıdır veya geçerli kademeli son tarihe kadar tam kaydın tamamlanmasının yerine geçmemelidir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü aracılığıyla bireysel geçici kayıt dosyalarının açık bir gerekçeyle KKS üzerinden sunulması gerektiğini belirtmiştir. Aynı resmi iletişimde bireysel geçici kayıt başvuruları için son tarih 30 Eylül 2026 olarak belirtilmektedir.

Tam kaydı veya ortak geçici kaydı zamanında tamamlayamayan şirketler, bireysel geçici kayıt yolunun uygulanabilir olup olmadığını değerlendirmelidir. Uygun yol SIEF ilerlemesi, lider kayıt ettirenin durumu, LoA müzakereleri, tonaj bandı, tehlike sınıflandırması ve tedarik zinciri düzenlemelerine göre belirlenmelidir.

REACH24H ayrıca şu konuda özel bir güncelleme yayımlamıştır: KKDIK geçici kaydı ve 2026 uyum dönüm noktası.

Şirketlerin Şimdi Başlaması Gereken Dört Kontrol

1. Madde envanterini ve tonajı tarayın

Kendi halinde maddeleri, karışımlardaki maddeleri ve eşyalardan salınması amaçlanan maddeleri belirleyin. Farklı ithalatçıların veya müşterilerin kapsamındaki miktarlar dahil Türkiye'ye geçmiş ve öngörülen ihracat hacimlerini inceleyin.

2. AB REACH veri temelini inceleyin

Maddenin AB REACH kapsamında kaydedilip kaydedilmediğini, ortak başvurunun parçası olup olmadığını ve lider kayıt ettiren, veri sahibi veya konsorsiyumla iletişim kurulup kurulamayacağını doğrulayın.

3. Veri eksikliklerini ve LoA kapsamını değerlendirin

Mevcut verilerin ilgili KKDIK tonaj bandını kapsayıp kapsamadığını ve LoA veya veri erişim anlaşmasının KKDIK veya Türkiye için kullanıma açıkça izin verip vermediğini belirleyin. Ek test, çapraz okuma, testten vazgeçme veya uzman gerekçesi gerekip gerekmediğini belirleyin.

4. Türkiye başvuru yoluna karar verin

İthalatçı yapısına, OR stratejisine, SIEF ilerlemesine, müşteri kapsamına ve zamanlamaya bağlı olarak şirketlerin tam kayıt, ortak geçici kayıt veya bireysel geçici kaydı değerlendirmesi gerekebilir. Geçici kayıt, KKDIK yükümlülüklerinin nihai tamamlanması olarak değil, geçiş yolu olarak ele alınmalıdır.

Türkiye Dışındaki Üreticiler için Tek Temsilci Stratejisi

Türkiye dışındaki üreticiler için KKDIK uyumu genellikle Türkiye’deki ithalatçılar aracılığıyla veya şu temsilci üzerinden yönetilebilir:  Türkiye'de Tek Temsilci.

İthalatçılara dayanmak başlangıçta daha basit görünebilir; ancak madde, kullanım, tonaj ve teknik bilgilerin birden fazla Türk müşteriye açıklanmasını gerektirebilir. Belirli ithalatçılara bağımlılık da yaratabilir. Üretici müşteri değiştirir veya dağıtımını genişletirse önceki kayıt düzenlemesi yeni tedarik zincirini otomatik olarak kapsamayabilir.

Türkiye'de Tek Temsilci atanması, kayıt yükümlülüklerinin merkezileştirilmesine, kayıtlı kapsam içinde birden fazla ithalat kanalının desteklenmesine ve gizli ticari bilgilerin korunmasına yardımcı olabilir. Ancak OR kapsamı sınırsız değildir. Şirketlerin kayıtlı tonaj, kullanımlar, müşteri listeleri, tedarik zinciri rolleri ve Türkçe SDS bilgileri arasında uyumu sürdürmesi gerekir.

REACH24H'nin  KKDIK Türkiye REACH hizmet sayfası KKDIK kayıt desteği, Türkiye OR stratejisi ve ilgili uyum hizmetleri hakkında daha fazla ayrıntı sunar.

“Tek Test, Birden Fazla Pazar”: Küresel Veri Stratejisi Oluşturma

AB, Türkiye, Çin, Kore veya diğer kimyasal pazarlara girmeyi planlayan şirketler için testler yalnızca tek bir yargı alanı düşünülerek tasarlanmamalıdır.

Daha güçlü bir strateji, test başlamadan hedef pazarları belirlemek ve ardından test yöntemlerini, GLP gerekliliklerini, test materyalinin temsil kabiliyetini, veri sahipliğini ve gelecekteki kullanım yetkilerini uyumlu hale getirmektir. Bu, tek bir veri paketinin birden fazla düzenleyici başvuruyu destekleme olasılığını artırabilir.

Ancak “küresel veri yeniden kullanımı”, bir raporun inceleme yapılmadan her yerde kabul edileceği anlamına gelmez. Farklı yargı alanlarının test materyali, rapor biçimi, uzman incelemesi, yetkili makam iletişimi, dil ve veri kullanım yetkisi bakımından farklı beklentileri olabilir.

Küresel veri stratejisinin değeri, verilerin yeniden kullanılabilirliğini ve müzakere gücünü artırmaktır; yerel uyum gerekliliklerini ortadan kaldırmak değildir.

REACH24H KKDIK ve AB REACH Uyumunu Nasıl Destekleyebilir?

REACH24H, küresel kimya şirketlerini hem  KKDIK Türkiye REACH kaydı hem de  AB REACH kaydı konusunda destekler. Her iki düzenleyici sistemi yöneten şirketler için ekibimiz veri stratejisini, kayıt kapsamını, yerel temsili ve kayıt sonrası bakımı uyumlu hale getirmeye yardımcı olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Son Değerlendirmeler

Halihazırda AB REACH kayıtlarına sahip şirketler için KKDIK uyumu, bir AB dosyasının teknik kopyası olarak değil, Türkiye pazarına erişim projesi olarak yönetilmelidir.

Öncelik; hangi AB REACH verilerinin yeniden kullanılabileceğini, hangi verilerin ek yetkilendirme gerektirdiğini, hangi eksikliklerin kaldığını, veri erişimini hukuken kimin verebileceğini ve Türkiye'de hangi tarafın sorumluluk üstleneceğini belirlemektir.

Erken planlama; şirketlerin gereksiz tekrarlı testleri azaltmasına, LoA ve yerelleştirme maliyetlerini kontrol etmesine ve şu tarihler öncesinde tedarik zinciri belirsizliğinden kaçınmasına yardımcı olabilir: 2026 uyum dönüm noktaları.

Kaynaklar ve İleri Okuma

REACH24H: KKDIK Türkiye REACH Kayıt Hizmetleri

REACH24H: AB REACH Kayıt Rehberi

REACH24H: AB REACH Kayıt Maliyetleri

REACH24H: AB REACH Kayıt Kapsamı ve Muafiyetleri

REACH24H: KKDIK Geçici Kaydı Etkinleştirildi

EUR-Lex: REACH'e ilişkin (EC) No 1907/2006 Tüzüğü

ECHA: Verileri ve Maliyetlerini Paylaşmak için Birlikte Çalışın

MoEUCC/CYGM: KKDIK Yönetmeliği Değişiklik Duyurusu

MoEUCC/CYGM: Kimyasallar Danışma Grubu Toplantı Duyurusu, 3 Mart 2026