AB’de Temizlik Ürünlerinin Sınıflandırılması: Deterjan, Biyosidal Ürün veya Kozmetik mi?
Güncellenme tarihi
AB MEVZUATINA BAKIŞ
Avrupa Birliği’nde, “temizlik ürünü” tek bir yasal ürün kategorisinden ziyade ticari bir tanımlamadır. Ürün; neyi temizlediğine, nasıl etki gösterdiğine, bileşimine, amaçlanan kullanımına ve iddialarına bağlı olarak deterjan, biyosidal ürün, kozmetik veya genel kimyasal mevzuatına tabi olabilir. Aynı ürüne birden fazla mevzuat çerçevesi uygulanabilir.
Hızlı Gezinme
Bu makalenin temel bölümlerine geçin.
“Temizlik Ürünü” AB’de Yasal Bir Ürün Kategorisi midir?
Temizlik ürünü olarak pazarlanan bütün ürünleri kapsayan tek bir AB düzenlemesi yoktur. İlk adım, varsa ürüne özgü mevzuat çerçevesini belirlemek ve ardından uygulanmaya devam eden yatay kimyasal kurallarını değerlendirmektir.
Ürün adları tek başına belirleyici değildir. Değerlendirmede amaçlanan kullanım, uygulama hedefi, etki mekanizması, tam bileşim, etiket ve reklam iddiaları, kullanım talimatları, hedef kullanıcılar ve satış sunumu dikkate alınmalıdır. Farklı iddialarla satılan aynı formül farklı bir mevzuat yolunu izleyebilir.
Hangi AB Mevzuat Yolunun Uygulanması Daha Olasıdır?
Aşağıdaki tablo bir ön eleme kılavuzudur; ürüne özgü sınıflandırma değerlendirmesinin yerini almaz. “Olası yol” temel ürün mevzuatını belirtir; REACH, CLP veya uygulanabilir diğer mevzuatı dışlamaz.
| Ürün Profili | Olası Birincil Mevzuat Yolu | Temel Sınıflandırma Sorusu | Değerlendirilecek Diğer Kurallar |
|---|---|---|---|
| Çamaşır deterjanı, bulaşık yıkama ürünü, kumaş yumuşatıcısı veya sert yüzey temizleyicisi | Deterjan mevzuatı | Uygulanabilir yasal tanım kapsamında yıkamak, temizlemek, durulamak, ağartmak veya bir temizleme sürecini desteklemek için mi tasarlanmıştır? | REACH, CLP, koşullara bağlı SDS ve UFI/PCN yükümlülükleri, ambalaj ve ulusal gereklilikler |
| Dezenfektan temizleyici, sanitasyon amaçlı yüzey ürünü veya antimikrobiyal temizlik ürünü | Biyosidal Ürünler Tüzüğü (BPR); deterjan kuralları da uygulanabilir | Amaçlanan etki, zararlı bir organizmayı yalnızca fiziksel veya mekanik etki dışında bir yolla kontrol etmek midir? | Aktif maddenin durumu, ürün ruhsatlandırması, ilgili olduğunda deterjan gereklilikleri, REACH ve CLP |
| Şampuan, vücut yıkama ürünü veya esas olarak insan vücudunun dış kısımlarını, dişleri ya da ağız mukozasını temizlemek için tasarlanmış başka bir ürün | Kozmetik Ürünler Tüzüğü | Ürün, esas olarak kozmetik bir amaçla insan vücudunun belirtilen kısımlarıyla temas ettirilmek üzere mi piyasaya sunulmaktadır? | Sorumlu Kişi, güvenlilik değerlendirmesi, PIF, CPNP, etiketleme ve iddialar; sınır ürün iddiaları ayrıca incelenmelidir |
| Sabun veya yüzey aktif madde içermeyen endüstriyel solvent temizleyicisi ya da yağ giderici | Mevcut kurallar uyarınca genel kimyasallar mevzuatı; deterjan statüsü 2029’dan itibaren değişebilir | Ürün, (AT) 648/2004 sayılı Tüzükteki yüzey aktif madde temelli tanımın dışında mı kalmaktadır ve (AB) 2026/405 sayılı Tüzükteki daha geniş, işlev temelli tanımı karşılayacak mıdır? | REACH, CLP, koşullara bağlı SDS ve UFI/PCN yükümlülükleri; 2029’a geçiş planlaması |
Deterjan
22 Eylül 2029’a kadar, Regulation (EC) No 648/2004 bir deterjanı hem bileşimi hem de kullanımıyla tanımlar: ürün sabun ve/veya diğer yüzey aktif maddeleri içermeli ve yıkama ya da temizleme amacı taşımalıdır. Tanım ayrıca belirtilen yardımcı yıkama preparatlarını, kumaş yumuşatıcılarını ve temizleme preparatlarını da kapsar.
Biyosidal Ürün
Biyosidal ürünlere ilişkin Regulation (EU) No 528/2012uyarınca, biyosidal ürün bir veya daha fazla aktif maddeden oluşur, bunları içerir ya da üretir ve zararlı organizmaları yalnızca fiziksel veya mekanik etki dışında bir yolla kontrol etmeyi amaçlar. Bu nedenle dezenfekte etme veya bakteri, mantar ya da virüsleri kontrol etme gibi iddialar son derece önemlidir; ancak formülasyon, amaçlanan kullanım ve etki mekanizması birlikte değerlendirilmelidir.
Bir dezenfektan temizleyici hem deterjan hem de biyosidal ürün olabilir. BPR’nin uygulanması deterjan, REACH veya CLP yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Buna karşılık, yalnızca depolama sırasında ürünü korumak için koruyucu eklenmesi, bitmiş ürünün birincil biyosidal işlevi olduğunu tek başına göstermez.
Kozmetik Ürün
Regulation (EC) No 1223/2009 insan vücudunun dış kısımları, dişler veya ağız mukozasıyla, yalnızca ya da esas olarak temizlemek, koku vermek, görünümü değiştirmek, korumak, iyi durumda tutmak veya vücut kokularını düzeltmek amacıyla temas ettirilmesi amaçlanan maddeleri veya karışımları kapsar. Bu nedenle şampuanlar ve vücut yıkama ürünleri normalde kozmetik ürünler olarak değerlendirilir; ev tipi deterjanlar olarak değil. Tedavi, dezenfeksiyon veya kozmetik olmayan diğer iddialar sınır ürün sorunu doğurabilir.
Genel Kimyasal Madde veya Karışım
Ürüne özgü bir mevzuat çerçevesi uygulanmıyorsa ürün, uygulanabilir yatay kimyasallar mevzuatına tabi olmaya devam eder. “Genel kimyasal”, AB’de ayrı bir ürün ruhsatlandırma kategorisi değildir. Esas olarak REACH ve CLP gibi mevzuat kapsamında değerlendirilen bir madde veya karışım için kullanılan pratik bir tanımlamadır.
AB’nin Hangi Yatay Kimyasal Kuralları da Uygulanabilir?
Ürüne özgü bir mevzuat çerçevesi kapsamında sınıflandırma yalnızca ilk katmandır. Aşağıdaki gerekliliklerin genellikle ayrı değerlendirilmesi gerekir.
REACH: Bileşenleri, Tedarik Zincirindeki Rolü ve Tonajı Değerlendirin
Formüle edilmiş bir temizlik karışımı, karışım olarak şu mevzuat kapsamında kaydedilmez: REACH. Bunun yerine AB’deki imalatçı veya ithalatçı ya da hukuken mümkün olduğunda atanmış Tek Temsilci, her bir bileşen maddeyi değerlendirir. İlgili tüzel kişinin bir maddeyi yılda bir ton veya daha fazla imal ya da ithal etmesi durumunda, bir muafiyet veya başka geçerli kapsam bulunmadıkça, genellikle kayıt gerekir. Kısıtlamalar ve diğer REACH yükümlülükleri kayıt eşiğinden bağımsız olarak uygulanabilir.
CLP: Sınıflandırma Etiketlerden, UFI ve PCN’den Önce Gelir
CLP sınıflandırması, bir karışımın zararlılık etiketlemesi ve ambalajlama gerektirip gerektirmediğini belirler. Her temizlik ürünü için Benzersiz Formül Tanımlayıcısı (UFI) veya Zehir Merkezi Bildirimi (PCN) gerekmez. Uyumlaştırılmış bildirim yükümlülüğü, CLP’nin 45. maddesi ve Ek VIII’i kapsamında insan sağlığına yönelik veya fiziksel zararlılık açısından sınıflandırılan karışımlarla ilgilidir ve uygulanabilir yükümlü taraf kurallarına ve muafiyetlere tabidir. Yalnızca çevresel sınıflandırma, Ek VIII bildirimini tetiklemez.
Güvenlik Bilgi Formları: Yalnızca Yasal Koşullar Sağlandığında Gereklidir
Bir SDS her tüketici temizlik ürünü için kendiliğinden gerekli değildir. REACH kapsamında, alt kullanıcılara tedarik edilen zararlı maddeler veya karışımlar ve belirtilen diğer durumlar için gereklidir. Genel halka sunulan ürünlerde, bir alt kullanıcı veya dağıtıcı talep etmedikçe genellikle SDS sağlanması gerekmez. Belirli zararlı maddeleri içeren, zararlı olarak sınıflandırılmamış bir karışım için de talep üzerine SDS gerekebilir.
(AB) 2026/405 Sayılı Tüzük Sınıflandırma Değerlendirmesini Nasıl Değiştirecek?
Deterjanlar ve yüzey aktif maddeler hakkında (AB) 2026/405 sayılı Tüzük Mart 2026’da yürürlüğe girmiştir; ancak sınırlı bir istisna dışında 23 Eylül 2029’dan itibaren uygulanır. (AT) 648/2004 sayılı Tüzük, geçiş döneminde uygulanabilir temel deterjan mevzuatı olmaya devam eder ve söz konusu tarihten itibaren yürürlükten kaldırılır.
Yeni Tüzük daha geniş, işlev temelli bir tanım kullanır. Deterjan; kumaşları, bulaşıkları veya yüzeyleri temizlemek ya da belirtilen ilgili işlevleri yerine getirmek için tasarlanmış bir madde, karışım, mikroorganizma veya bunların bir bileşimi olabilir. Mevcut tanımın aksine sabun veya başka bir yüzey aktif maddenin varlığını tanımın bir parçası olarak şart koşmaz. Bu, yüzey aktif madde içermeyen belirli solvent temizleyicileri gibi bazı ürünler için 2029’dan itibaren farklı bir sınıflandırma sonucuna ulaşılması gerekebileceği anlamına gelir.
| Konu | Regulation (EC) No 648/2004 | Regulation (EU) 2026/405 |
|---|---|---|
| Genel uygulama | Mevcut geçiş döneminde 22 Eylül 2029’a kadar uygulanır | 37. maddede belirtilen sınırlı hükümler dışında 23 Eylül 2029’dan itibaren uygulanır |
| Tanımın odak noktası | Sabun ve/veya diğer yüzey aktif maddeleri içerir; yıkama ya da temizleme amaçlıdır ve belirtilen ilgili ürünleri kapsar | Amaçlanan temizleme veya ilgili işlev; maddelerden, karışımlardan, mikroorganizmalardan veya bunların bileşimlerinden oluşabilir |
| Uygulamaya etkisi | Yüzey aktif madde içermeyen bazı temizleyiciler mevcut tanımın dışında kalabilir | Bu ürünlerin bazıları 2029’dan itibaren deterjan mevzuatı kapsamına girebilir |
Yeni çerçeve ayrıca uygunluk değerlendirmesi, teknik dokümantasyon ve dijital ürün pasaportu gereklilikleri getirir; mikroorganizma içeren deterjanların açık kapsamını genişletir ve yeniden dolum ile mesafeli satışlar için özel kurallar belirler. Ayrıntılı bir genel bakış için bkz. (AB) 2026/405 sayılı Tüzük açıklaması.
Güvenilir Bir Sınıflandırma Değerlendirmesi İçin Hangi Bilgiler Gerekir?
Bir sınıflandırma görüşü, ürünün fiilen nasıl pazarlanacağını yansıtmalıdır. Aşağıdaki bilgiler normalde başlangıç noktasını oluşturur:
Formül: tam bileşim, konsantrasyon aralıkları, bileşen tanımlayıcıları ve teknik işlevler;
Ürün işlevi: neyin temizlendiği, ürünün nasıl etki gösterdiği ve zararlı organizmaları hedefleyip hedeflemediği;
İddialar ve sunum: önerilen etiket, talimatlar, web sitesi metinleri, reklamlar, ürün adı ve görseller;
Kullanım koşulları: tüketici veya profesyonel kullanım, uygulama yöntemi, kullanım konsantrasyonu ve hedef yüzeyler ya da vücut bölgeleri;
Tedarik zinciri: imalatçı, ithalatçı, marka sahibi, dağıtıcı, hedef Üye Devletler ve çevrimiçi satış modeli;
Ürün biçimi: geleneksel karışım, yeniden dolum, mikroorganizma içeren ürün veya başka bir standart dışı biçim.
Sınıflandırma; etiketler kesinleştirilmeden, ürüne özgü belgeler hazırlatılmadan veya bildirim ya da ruhsatlandırma süreci başlatılmadan önce netleştirilmelidir. Hangi kanıtların, sorumlu tarafın ve pazara giriş adımlarının ilgili olduğunu belirler.
Sıkça Sorulan Sorular
REACH24H Nasıl Yardımcı Olabilir?
REACH24H; imalatçılara, ithalatçılara, marka sahiplerine ve formülatörlere, AB temizlik ürünü mevzuatına uyum için koordineli değerlendirmeler sunar. Ürüne ve mutabık kalınan proje kapsamına bağlı olarak destek şunları içerebilir:
Deterjan, biyosidal ürün, kozmetik ve genel kimyasallar mevzuatı kapsamında ürün sınıflandırması ve mevzuat yollarının belirlenmesi;
Formül, bileşen, kısıtlama ve tedarik zinciri yükümlülüklerinin incelenmesi;
Uygulanabilir olduğunda CLP sınıflandırması, SDS, etiket ve UFI/PCN değerlendirmesi;
(AB) 2026/405 sayılı Tüzük için eksiklik değerlendirmesi ve geçiş planlaması.
Temizlik ürününüze hangi AB kurallarının uygulandığından emin değil misiniz?
İlk mevzuat yolu değerlendirmesi için formülü, amaçlanan kullanımı ve önerilen iddiaları REACH24H ile paylaşın.
Önerilen Okumalar
Resmî Kaynaklar
Yazan
REACH24H Chemicals Compliance Team
REACH24H
REACH24H kimyasallar ekibi; küresel pazara giriş danışmanlığı, kimyasal kaydı, tehlikeli kimyasal güvenlik değerlendirmeleri ve ihtiyaca özel eğitim dahil tek noktadan hizmetler sunar. Çin, AB, Birleşik Krallık, Kuzey Amerika, Rusya, Türkiye, Japonya, Güney Kore, Güneydoğu Asya, Hindistan, Avustralya ve Yeni Zelanda pazarlarını kapsayarak dünya çapında 10,000'den fazla kimya işletmesine hizmet verdik.