Türkiye KKDIK Bireysel Geçici Kayıt Rehberi: 16 Uygulama Sorusunun Yanıtı

Bireysel Geçici Kayıt Neden Şimdi Öncelik Olabilir?

S1. LR yavaş ilerliyor veya LoA fiyat teklifi bulunmuyor. Şirket nasıl ilerleyebilir?

Şirket bireysel geçici kayıt başvurusu yapabilir. Türkiye'nin 2026 uygulama düzenlemeleri kapsamında, LR'nin belirlenmesi güç olduğu veya benzer koordinasyon engelleri sürdüğü için ortak başvuruda ilerleyemeyen bir kayıt ettiren, KKS üzerinden bireysel geçici dosya sunabilir. Bu yol, LR'nin önce ortak başvuruyu tamamlamasına bağlı değildir ve genellikle şirketin geçici aşamada LoA satın almasını gerektirmez. Öngörülen temel bilgiler ve geçerli idari ücret yine gereklidir.

S2. Bireysel geçici kayıt ile ortak tam kayıt arasındaki fark nedir?

Eylül kontrol noktası yaklaşırken geçerli bir kayıt numarası almak acil öncelik olabilir. Karar yine de şirketin Türkiye pazarı için uzun vadeli planıyla uyumlu olmalıdır.

S3. Geçici kayıt tam kayda yükseltildiğinde idari ücret yeniden alınır mı?

Tonaj aralığı artmıyorsa, kayıt ettiren değişmiyorsa ve dosyanın sürekliliği korunuyorsa geçici kayıt aşamasında ödenen idari ücret genellikle yeniden alınmak yerine sonraki tam kayda aktarılabilir. Bu aşamalı yaklaşım, şirketlerin veri paketini tamamlarken kısa vadeli pazara erişimlerini korumalarına yardımcı olabilir. Tonaj aralığı, kayıt ettiren veya başvuru bilgileri değişirse ücretin nasıl uygulanacağı yeniden teyit edilmelidir.

S4. Bir ara madde için bireysel geçici kayıt mı, bireysel tam kayıt mı kullanılmalıdır?

Bireysel geçici kayıt için mevcut KKS idari ücret düzeni, ara madde kullanımları ile genel kullanımlar arasında ayrım yapmamaktadır. Şirket ara madde kaydı için gerekli bilgilere zaten sahipse bireysel tam kayıt, idari ücret açısından daha avantajlı olabilir. Ancak ara madde statüsü, ilgili kullanım ve varsa sıkı kontrol koşulları ayrıca doğrulanmalıdır; kayıt yolu yalnızca ücrete göre seçilmemelidir.

Bireysel Geçici Kayıt İçin Hangi Bilgiler Gereklidir?

S5. Hangi temel bilgiler hazırlanmalıdır?

S6. Mevcut AB REACH bilgileri veya analitik spektrumlar KKDIK için doğrudan kullanılabilir mi?

Önce yeniden kullanım değerlendirmesine tabi tutulmalıdır. Şirket; madde kimliği, bileşim, analitik yöntemler ve verilerin uygulanabilirliğinin tutarlı olduğunu teyit etmelidir. Spektrumlar veya diğer bilgiler geçici olarak mevcut değilse şirket, geçici dosya için gerekçelendirilmiş geçici eksik sunum veya sonradan tamamlama yaklaşımının mümkün olup olmadığını değerlendirebilir; tam kayıt için gerekli bilgiler yine tamamlanmalıdır. AB REACH dosyalarına sahip şirketler ayrıca AB REACH verilerinin bir KKDIK kayıt stratejisini nasıl destekleyebileceğini inceleyebilir.

S7. Tüm Türk ithalatçı bilgileri toplanmadan dosya sunulabilir mi?

Şirket, halihazırda bilinen ithalatçı bilgilerini düzenleyip girebilir; ancak bu, ithalatçı kaydının süresiz olarak eksik bırakılmasına izin verildiği şeklinde anlaşılmamalıdır. Yeni bir müşteri veya distribütör eklendiğinde ya da ticaret rotası değiştiğinde, dosyadaki ithalatçı listesi derhal güncellenmelidir. Eksik bilgiler, tedarik zinciri kapsamının değerlendirilmesini ve sonraki düzenleyici veya gümrük kontrollerini etkileyebilir.

S8. Firma ÇKN nedir ve girilmeden önce neler kontrol edilmelidir?

Firma ÇKN (Firma Çevre Kimlik Numarası), çevre bilgi sisteminde bir Türk şirketini tanımlamak için kullanılan çevre kimlik numarasıdır. OR, KKS'de bir ithalatçıyı ilişkilendirirken numara, fiilen ithalat yapan tüzel kişiyle ve onun sistem hesabıyla eşleşmelidir. Türk ithalatçılar yanlış ilişkilendirmeyi önlemek için numarayı, yasal unvanı ve hesap iletişim bilgilerini önceden teyit etmelidir.

S9. Bir Türk ithalatçı kayıt kapsamında olduğunu nasıl teyit edebilir?

İthalatçı, şirketle ilişkilendirilen kayıt ettirene ait özet bilgileri görmek için ilgili çevre bilgi sistemine giriş yapabilir. OR, yurt dışındaki bir kuruluş adına kayıt yaptıysa sistem normalde OR ile ilişkili özet bilgileri gösterir. Yurt dışındaki tedarikçi ve OR, tek seferlik sistem kontrolüne dayanmak yerine kayıt numaralarının iletilmesi, ithalatçı listelerinin güncellenmesi ve tonajın izlenmesi için de bir süreç sürdürmelidir.

Kim Kayıt Yapabilir ve 2026–2030 Son Tarihleri Nasıl Yorumlanmalıdır?

S10. Türkiye dışında yerleşik bir şirket KKDIK kayıt yükümlülüklerini nasıl yerine getirebilir?

Türkiye dışında yerleşik bir imalatçı, karışım formülatörü veya eşya üreticisi, yabancı tüzel kişi sıfatıyla doğrudan KKDIK kaydı sunamaz. Uygunluk koşullarına bağlı olarak, Türkiye'de yerleşik bir Tek Temsilciyi (OR) ilgili KKS kayıt yükümlülüklerini yerine getirmesi ve düzenleme kapsamında belirlenen Türk ithalatçıları kapsaması için atayabilir.

S11. Bir tüccar OR atayarak kaydı doğrudan tamamlayabilir mi?

Yalnızca tüccar olarak faaliyet gösteren bir şirket genellikle OR atama koşullarını karşılamaz. Uygunluk, şirketin madde imalatı veya eşya üretimi gibi mevzuatta tanınan bir rolü de üstlenip üstlenmediğine bağlıdır. Bir ticaret veya yeniden satış kuruluşu, uygun bir temel rolü olmadan OR yolunu kullanırsa kayıt ettiren statüsü sorgulanabilir ve kayıt numarası riske girebilir. Bu nedenle, üst tedarik zincirindeki bir imalatçının OR ataması mı yoksa bir Türk ithalatçının yükümlülüğü üstlenmesi mi gerektiğine karar vermeden önce tedarik zincirindeki rol belirlenmelidir.

S12. Ön kayıt numarası 30 Eylül 2026'dan sonra pazara erişim için dayanak olarak kullanılabilir mi?

Hayır. Ön kayıt, önceki bilgi alışverişi ve kayıt hazırlık sürecini destekler; geçici veya tam kayda eşdeğer değildir. Mevcut uygulama düzenlemeleri kapsamında kontrol noktasından sonra Türkiye pazarına arz edilen ilgili maddeler, geçerli bir geçici veya tam kayıt numarası kapsamında olmalıdır. Şirketler ön kayıtlı ifadesini kayıt tamamlandı anlamında değerlendirmemelidir.

S13. Geçici kayıttan sonra tam kaydı tamamlamak için en son tarih nedir?

Gerekli veriler haklı nedenlerle geçerli son tarihe kadar elde edilemiyorsa şirket gerekçelerini sunarak ilgili usul kapsamında uzatma başvurusunda bulunabilir. Onaya Türkiye'nin yetkili makamı karar verir ve onay otomatik değildir. Verildiği takdirde uzatma, geçerli tam kayıt son tarihinden itibaren iki yıla kadar olabilir. Aşamalı son tarihler Bakanlığın KKDIK değişiklik duyurusunda teyit edilmiştir.

Bu Yolun Maliyeti Nedir ve Şirketler Uzun Vadeli Riski Nasıl Kontrol Edebilir?

S14. Bireysel geçici kaydın temel maliyet bileşenleri nelerdir?

Burada ele alınan bireysel geçici kayıt yolunda temel proje maliyeti normalde yetkili makamın idari ücretinden ve OR hizmet ücretinden oluşur. Şirketin geçici aşamada ortak başvuruya ilişkin LoA maliyetini ödemesi genellikle gerekmez. Tam kayıt için şirketin veri kullanım haklarını ve tüm veri gerekliliklerini yine ele alması gerekir.

S15. Şirket Türkiye'deki KOBİ idari ücret indirimine başvurmalı mı?

Bu, ticari açıdan çoğu zaman değmez. KKDIK idari ücretleri nispeten sınırlı olduğundan KOBİ statüsünden sağlanan tasarruf düşük kalabilir; buna karşılık yetkili makam KOBİ uygunluğunu sıkı biçimde inceler ve destekleyici belgeler çeviri, tasdik ve idari maliyetler doğurabilir. Karar, beklenen ücret tasarrufu ile başvuru sahibinin tüm kanıtlama yükü karşılaştırılarak verilmelidir.

S16. LoA fiyatı tam kayıt bütçesini aşarsa şirket ne yapabilir?

Şirket öncelikle, gerekli verilerin haklı nedenlerle elde edilememesi gerekçesiyle uzatma başvurusunu kendi koşullarının destekleyip desteklemediğini değerlendirebilir. Uzatma otomatik değildir ve yüksek LoA fiyatı tek başına onayı garanti eden bir gerekçe olarak görülmemelidir. Türkiye pazarı artık tam kayıt maliyetini haklı çıkarmıyorsa şirket kayıt yolunu sürdürmemeye karar verebilir. Geçerli bir geçici kayıt, geçiş döneminde ticaretin devamını desteklemiş olsa da yetkili makama ödenmiş ücretler genellikle iade edilmez.

Şirketlerin Şimdi Öncelik Vermesi Gereken Altı Adım

1. Türkiye için bir madde envanteri oluşturun; madde kimliğini, kullanımı, yıllık tonajı ve geçerli muafiyetleri doğrulayın.

2. Her madde için LR'nin, ortak başvurunun, LoA'nın ve mevcut geçici veya tam kaydın durumunu teyit edin.

3. Bireysel geçici kayıt ile doğrudan tam kaydı karşılaştırın ve her madde için seçilen yolun gerekçesini belgeleyin.

4. Spektrumları, bileşimi, GBF'yi, kullanım ve maruz kalma bilgilerini ve mevcut AB REACH bilgilerini açık bir kanıt listesinde düzenleyin.

5. OR atamasını ve ithalatçı Firma ÇKN bilgilerini teyit edin; ithalatçı ekleme ve değişiklikleri ile tonaj bilgilerinin güncel tutulması için süreç oluşturun.

6. Planı 30 Eylül 2026tarihinden geriye doğru oluşturun; aynı zamanda geçerli 2026, 2028 veya 2030 tam kayıt son tarihi için gerekli verileri hazırlayın.

REACH24H KKDIK Kaydını Nasıl Destekleyebilir?

REACH24H; maddeyi, tonajı, tedarik zincirindeki rolü ve Türkiye pazarı planını değerlendirerek aşağıdaki iş alanlarını destekleyebilir:

• Kayıt yükümlülüğü ve kayıt yolu değerlendirmesi: bireysel geçici kayıt veya doğrudan tam kaydın uygunluğunu değerlendirmek.

• Türkiye'de Tek Temsilci ve ithalatçı kapsamı: kayıt ettiren düzenlemesini ve ithalatçı ilişkilendirmesini koordine etmek.

• Geçici ve tam kayıt dosyası desteği: veri açığı değerlendirmesini, Türkçe dokümantasyonu ve KKS başvurusunu desteklemek.

• SIEF ve veri paylaşımı desteği: LR durumunu, LoA'yı ve veri paylaşım düzenlemelerini takip etmek; geçici kayıttan tam kayda geçişi planlamak.

Tartışmaya CRAC China 2026'da Devam Edin

REACH24H, düzenleyici makamlar ile sektör arasında mesleki diyaloğu desteklemek için CRAC küresel forum serisini kullanır. CRAC China 2025 ve CRAC Italy 2026'da Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı temsilcileriyle yapılan KKDIK görüşmelerinin ardından Bakanlığın CRAC China 2026'ya yeniden katılması planlanmaktadır.

Kimya Mühendisi Sayın Bektaş KILIÇ, 21 Ekim'de düzenlenecek ve şu konuyu ele alacak oturumun programında yer almaktadır: KKDIK uygulamasındaki ilerleme, mevzuat değişiklikleri ve işletmelerin uyum stratejileri. Geçici kayıt, tam kayıt, veri paylaşımı veya Türkiye pazarına erişim üzerinde çalışan şirketler CRAC China 2026 programını inceleyebilir. Konular ve konuşmacılar değişebilir.

Önerilen okumalar

• KKDIK ve AB REACH: Türkiye REACH Kaydı için Veri Yeniden Kullanım Stratejisi

• KKDİK Geçici Kaydı Zorunlu Hâle Geliyor: Türkiye, 2026 Son Tarihinden Önce Bireysel Sunumu Açtı

• KKDIK Geçici Kaydı Etkinleştirildi: Türkiye REACH Uyumu İçin Rehber

Resmî kaynaklar

• Türkiye Kimyasallar Yardım Masası

• Kimyasal kayıt sürecine ilişkin hususlar

• Kimyasal kayıt sürecine ilişkin usul ve esaslar

• KKDIK Değişiklik Duyurusu